Een van de eerste vragen bij het overwegen van zonnepanelen is: hoeveel panelen heb ik eigenlijk nodig? Het antwoord hangt af van je energieverbruik, het vermogen van de panelen en de eigenschappen van je dak. Een te kleine installatie levert niet genoeg op, terwijl een te grote installatie onnodig veel kost, zeker met de veranderende salderingsregeling. Op deze pagina helpen we je om het ideale aantal panelen voor jouw situatie te bepalen.
Stap 1: je jaarlijks energieverbruik bepalen
Het uitgangspunt voor het berekenen van het aantal zonnepanelen is je jaarlijkse elektriciteitsverbruik in kilowattuur (kWh). Dit vind je terug op je jaarafrekening van je energieleverancier of in de app van je slimme meter.
Het gemiddelde elektriciteitsverbruik van Nederlandse huishoudens ligt indicatief tussen de 2.500 en 4.000 kWh per jaar, afhankelijk van de grootte van het huishouden en het gebruik van elektrische apparaten. Hieronder een indicatief overzicht (verbruik varieert per huishouden):
- 1-persoonshuishouden: indicatief 1.800 tot 2.500 kWh per jaar
- 2-persoonshuishouden: indicatief 2.500 tot 3.500 kWh per jaar
- Gezin met kinderen: indicatief 3.500 tot 5.000 kWh per jaar
- Groot gezin of thuiswerkers: indicatief 4.500 tot 6.500 kWh per jaar
Houd er rekening mee dat je verbruik in de toekomst kan stijgen, bijvoorbeeld door de aanschaf van een elektrische auto, een warmtepomp of een inductiekookplaat. Het is verstandig om dit mee te nemen in je berekening.
Wil je direct een berekening op maat? Vraag gratis en vrijblijvend offertes aan van erkende installateurs bij jou in de buurt. Zij berekenen precies hoeveel panelen jij nodig hebt op basis van je verbruik en daksituatie.
Stap 2: opbrengst per paneel berekenen
De opbrengst van een zonnepaneel hangt af van het vermogen (uitgedrukt in Wattpiek, afgekort Wp) en de hoeveelheid zonuren op jouw locatie. In Nederland wekt 1 Wp gemiddeld ongeveer 0,85 kWh per jaar op. Dit is een landelijk gemiddelde dat rekening houdt met bewolking, seizoenen en de gemiddelde hoeveelheid zonuren.
Moderne zonnepanelen voor particuliere woningen hebben doorgaans een vermogen van 400 tot 450 Wp. De opbrengst per paneel komt daarmee indicatief op:
- 400 Wp paneel: indicatief 340 kWh per jaar
- 425 Wp paneel: indicatief 361 kWh per jaar
- 450 Wp paneel: indicatief 383 kWh per jaar
Het werkelijke rendement wordt ook beïnvloed door het type zonnepaneel dat je kiest. Monokristallijne panelen leveren per vierkante meter meer op dan polykristallijne panelen, wat relevant is als je beperkt dakoppervlak hebt.
Stap 3: het aantal panelen berekenen
De basisformule is eenvoudig: deel je jaarlijks verbruik door de opbrengst per paneel. Hieronder een indicatief overzicht op basis van panelen van 425 Wp (circa 361 kWh per paneel per jaar). Deze aantallen zijn richtwaarden en variëren per situatie:
- 2.500 kWh verbruik: indicatief 7 panelen
- 3.500 kWh verbruik: indicatief 10 panelen
- 4.500 kWh verbruik: indicatief 13 panelen
- 5.500 kWh verbruik: indicatief 16 panelen
- 6.500 kWh verbruik: indicatief 18 panelen
Dit zijn aantallen om je volledige verbruik te dekken. In de praktijk kiezen sommige huishoudens bewust voor iets minder panelen, bijvoorbeeld als het dakoppervlak beperkt is of als ze met het oog op de veranderende salderingsregeling liever niet te veel terugleveren aan het net.
Factoren die het aantal beïnvloeden
De berekening hierboven geeft een goede indicatie, maar in de praktijk spelen er meer factoren mee. Een installateur houdt rekening met al deze punten bij het maken van een advies op maat.
Dakoriëntatie
Panelen op een dak dat op het zuiden is gericht, leveren de hoogste opbrengst. Bij een oost- of westoriëntatie is de opbrengst indicatief 10% tot 20% lager, wat betekent dat je een of twee extra panelen nodig hebt voor dezelfde totale opbrengst. Bij een noordoriëntatie wordt de installatie van zonnepanelen doorgaans afgeraden vanwege de te lage opbrengst.
Hellingshoek
De ideale hellingshoek voor zonnepanelen in Nederland ligt tussen de 30 en 40 graden. Bij een steiler of vlakker dak is de opbrengst iets lager. Op een plat dak worden panelen op frames geplaatst onder de optimale hoek, waardoor je de hellingshoek zelf kunt bepalen.
Schaduw
Schaduw van bomen, schoorstenen, dakkapellen of omliggende gebouwen verlaagt de opbrengst van de getroffen panelen. Bij gedeeltelijke schaduw kan de installateur werken met optimizers of micro-omvormers die ervoor zorgen dat de schaduw op een paneel de rest van de installatie niet beïnvloedt. Dit brengt wel extra kosten met zich mee.
Beschikbaar dakoppervlak
Een standaard zonnepaneel is circa 1,7 bij 1,0 meter. Per paneel heb je inclusief montageruimte ongeveer 2 vierkante meter nodig. Tel daarbij de verplichte vrije ruimten rondom het dak (voor brandveiligheid en onderhoud) en je komt uit op het maximale aantal panelen dat op jouw dak past. Bij een plat dak is extra tussenruimte nodig om schaduwwerping tussen rijen te voorkomen. Een installateur maakt altijd een opsteltekening om het maximale aantal panelen te bepalen dat verantwoord op jouw dak past.
Toekomstig verbruik
Als je overweegt om in de komende jaren een elektrische auto aan te schaffen, een warmtepomp te installeren of over te stappen op inductie koken, stijgt je elektriciteitsverbruik flink. Een elektrische auto voegt indicatief 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan je verbruik. Een warmtepomp kan het verbruik met 3.000 tot 5.000 kWh verhogen. Het is verstandig om dit mee te nemen in de berekening, zodat je installatie toekomstbestendig is.
Te veel of te weinig panelen: wat is slimmer?
Met de veranderende salderingsregeling verschuift het optimale aantal panelen. Voorheen was het aantrekkelijk om zoveel mogelijk panelen te plaatsen, omdat je alle teruggeleverde stroom volledig kon salderen. Nu de vergoeding voor teruggeleverde stroom geleidelijk daalt, wordt het slimmer om het aantal panelen af te stemmen op je werkelijke verbruik.
Te weinig panelen is zonde, omdat je een deel van je verbruik nog steeds tegen het volle tarief van het net afneemt. Te veel panelen leidt tot een groot overschot dat je tegen een lager teruglevertarief kwijt moet. De ideale balans ligt ergens in het midden: genoeg panelen om het grootste deel van je verbruik te dekken, zonder een te groot overschot te produceren.
Een slimme manier om toch meer panelen te laten renderen is de combinatie met een thuisbatterij. Hiermee sla je het overschot op voor eigen gebruik later op de dag, waardoor elke kilowattuur meer waard is dan wanneer je deze teruglevert aan het net.
Wat kosten de panelen die je nodig hebt?
De totale kosten van je zonnepanelen installatie hangen direct samen met het aantal panelen. Meer panelen betekent een hogere investering, maar ook een lagere prijs per paneel doordat vaste kosten zoals de omvormer en het installatiewerk worden gedeeld. Voor een indicatie van de actuele prijzen per paneel en per complete installatie kun je de kostenpagina raadplegen.
Houd er rekening mee dat de kosten ook afhangen van het type paneel, het type dak en eventuele extra werkzaamheden aan de meterkast. De beste manier om een nauwkeurige prijs te krijgen, is door meerdere offertes te vergelijken van installateurs die je dak hebben beoordeeld.
Via Zonnepaneel-monteur.nl ontvang je gratis en vrijblijvend offertes van erkende installateurs bij jou in de buurt. Zij berekenen het ideale aantal panelen voor jouw verbruik, dak en wensen, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.